Tiễn bạn

Graveside Oration

Our late friend hated blue skies,
Bible-quoting preachers,
Politicians kissing babies,
Women who are all sweetness.

He liked drunks in church,
Nudists playing volleyball,
Stray dogs making friends
Birds singing of fair weather as they crap.

Điếu văn bên mồ

Ông bạn mới mất của chúng ta ghét trời xanh
Mấy ông Thầy Chùa trích dẫn Kinh Phật
Những chính trị gia hôn con nít
[Và, tất nhiên, ghét con nít hát, đêm qua em mơ gặp Bác H. !]
Ghét đờn bà ngọt ngào như mía lùi

Bạn tôi thích nhậu ở nơi Cửa Phật, như Lỗ Trí Thâm
Thích mấy em trần truồng chơi bóng chuyền
Chó hoang kết bạn
Chim xoa đầu thời tiết, khi chúng đang ị.

Dead Season

This landscape with its somber skies
Must have fallen in love
With a story by Edgar Allan Poe.
One of its birch trees could be his Eleonora,
And the other, further on, Ligeia.

Life is a dream within a dream,
Whisper the fallen leaves under our feet.
The old house, softly lit from within
By its copper pots and mirrors,
Seems even more abandoned this evening.

What if I were to knock on its door?
Keeping in mind, as I push it open
And enter cautiously, that for Poe
Beauty could be the cause of sudden death.

Charles Simic
The Paris Review, Spring 2010

Mùa Chết

Khung cảnh này với bầu trời xám xịt của nó,
hẳn là đang khật khừ vì tương tư,
một câu chuyện của Edgar Allan Poe.
Một trong những cây bu lô hẳn là Eleonora của ông ta
Và cái cây kia, có thể là Ligeia. 

Đời là mơ trong mơ,
Những lá khô dưới chân chúng ta thì thào.
Căn nhà cổ, sáng nhè nhẹ từ bên trong nó,
Qua mấy cây đèn đồng, và những tấm gương,
Có vẻ hoang phế hơn nhiều,
Vào một buổi chiều tối như thế này.

Chuyện gì xẩy ra nếu tôi gõ cửa?
Và luôn nhớ rõ điều này,
Khi rón rén bước vô căn nhà,
Với Poe,
Cái Đẹp có thể là nguyên nhân của cái chết bất thần.



*

I. REMINISCENCES
The creative writer perceives his world once and for all in childhood and adolescence, and his whole career is an effort to illustrate his private world in terms of the great public world we all share.
-"The Young Dickens," Collected Essays

Tác phẩm quan trọng. Nhưng con người của tác giả quan trọng hơn.

Nhà thơ NDT

Lạ. Thường thì người ta quan niệm con người chẳng là gì trước tác phẩm của nó. Roland Barthes chẳng đã từng đề nghị làm thịt tác giả, chỉ giữ lại tác phẩm.
Đọc bài viết cũng thật lạ. Nhà thơ rất chán, cái gọi là cái chết.
Khác hẳn Gấu, và 1 số người như Gấu, trong có bạn quí NXH. NXH thường hay than về chết, về chán, về tự tử. Chính vì thế mà anh thật mê câu của Camus, suy nghĩ đời đáng sống hay không đáng sống là trả lời câu hỏi cực kỳ cơ bản của triết học. TTT, trong Bếp Lửa, qua nhân vật Tâm, cũng nói đến cái chết giữa lũ Mít trên đường phố Hà Nội, vì đảng phái thanh toán nhau. Không phải vì bị Tẩy làm thịt.
Kỷ niệm đầu đời của Greene là hình ảnh của cái chết. Gấu cũng thế. Chính cái chết làm chúng ta nhận ra đời sống.

Cuốn trên, mới mang về nhà. Đọc loáng  thoáng, thấy cũng thật thú. Greene đúng là 1 tác giả Gấu cực mê, khi về già, tuy là 1 trong những tác giả, đọc ngay khi bắt đầu tập đọc những tác giả nước ngoài, chỉ để học tiếng Tẩy.
Kỷ niệm đầu đời nhớ hoài, của Greene là hình ảnh 1 con chó chết.
Của Gấu, thì là hình ảnh ông bố của mình, bị 1 đấng học trò buộc đá bỏ xuống sông Hồng, không xa nơi ông làm hiệu trưởng trường tiểu học Việt Trì.
Khi về lại Đất Bắc, Gấu đã thực hiện được giấc mơ của mình, tới đúng chỗ ông bố bị làm thịt, thắp 1 nén hương cho ông, rồi đi.
Thảo Trường nhận ra liền, phán, thế là đủ rồi, OK rồi, khỏi về nữa.

Note: Câu của Greene, được trích dẫn trên, mở ra cuốn Portable, có thể áp dụng cho Căn Nhà Ngói Đỏ của NXH. Cái viết của NXH, thật nhất, là ở trong Căn Nhà Ngói Đỏ, như ý câu của Greene: Nhà văn sáng tạo cảm nhận ra thế giới của mình, một lần, cho tất cả, ở trong thời ấu thơ, và thuở ngây ngô ngốc nghếch của mình. "Hang Động Tuổi Thơ", Nha Trang, của NXH, có gì tương tự với Tipasa của Camus. NXH cũng đã từng có 1 bài viết Trở Về Nha Trang, như Trở Về Tipasa của Camus.
Trong những tác phẩm của NXH, khi Gấu ra hải ngoại quá trễ - hết Mùa Biển Động rồi, về lại với VC đi, như 1 trong 5 nhà văn nữ hàng đầu trước 1975 khuyên - Gấu chỉ có cuốn đó.
Và cũng chỉ đọc có cuốn đó, khi anh còn mỗi cuốn đó, gửi cho.

Gấu tính viết về cuốn Căn Nhà Ngói Đỏ, nhưng tìm hoài không thấy. Và trong khi lục lọi cái đống sách vở đang chờ để bị thiêu hủy, sau khi Gấu đi, như Gấu Cái thường hăm he, mi mà chết rồi, thì vứt thùng rác hết, đâu có ai đọc, vớ cuốn của Susan Sontag, Where the Stress Falls, trong có bài của bà về Joseph Brodsky. Bà viết thêm ra cái ý của Gấu, và của nhà thơ NDT:
The work, the example, the standards – and our grief – remain. Tác phẩm, thí dụ, những tiêu chuẩn – và nỗi đau của chúng – còn lại.
Thiếu nỗi đau, là đếch có được.
Bài cũng ngắn thôi, thư thả, TV sẽ dịch hầu quí vị độc giả TV.
Thú câu này:
Nhà là tiếng Mít. Đếch phải nước Mít.
Home was Russian. No longer Russia.
Nước Mít đếch còn nữa [tất nhiên là với GCC hay NXH]
Tuyệt!
Và thế là ông sống hầu hết đời của mình ở đâu đó: ở đây, Mẽo.
Cực tuyệt!
And so he lived most of his adult life elsewhere: here.


Richie & Friends


Thu 2014

Ancient Autumn

Is that foolish youth still sawing
The good branch he's sitting on?
Do the hills wheeze like old men
And the few remaining apples sway?
Can he see the village in the valley
The way a chicken hawk would?

Already smoke rises over the roofs,
The days are getting short and chilly.
Even he must rest from time to time,
So he's lit a long-stemmed pipe
To watch a chimneysweep at work
And a woman pin diapers on the line
And then step behind some bushes,
Hike her skirt so her bare ass shows
While on the common humpbacked men
Roll a barrel of hard cider or beer,
And still beyond, past grazing cattle,
Children play soldier and march in step.

He thinks, if the wind changes direction,
He'll hear them shouting commands,
But it doesn't, so the black horseman
On the cobbled road remains inaudible.
One instant he's coming his way,
In the next he appears to be leaving in a hurry ...
It's such scenes with their air of menace,
That make him muddled in the head.
He's not even aware that he has resumed sawing,
That the big red sun is about to set.

Charles Simic



Ghi chú trong ngày

The rise and rise of Xi Jinping

Xi who must be obeyed
Quyền lực nhất, kể từ Mao

Bài này, trên "Người Kinh Tế", cho thấy nước Tẫu đang thay đổi mạnh. GCC không khoái chính trị, nhưng post lại ở đây, để cho độc giả nào thích, vì có thể, nó liên quan tới xứ Mít, 1 cách nào đó.



*

The Writer and the Valet

Nhà văn và tên tà lọt

Isaiah Berlin was on his honeymoon – he married late – when he first read Dr Zhivago. It was the evening of Saturday, 18 August 1956, and he had just made the short journey back to Moscow from the village of Peredelkino, where he had spent the day with Boris Pasternak. Pasternak’s dacha was part of a complex set up on Stalin’s orders in 1934 to reward the Soviet Union’s most prominent writers. One of them, Korney Chukovsky, described the scheme as ‘entrapping writers within a cocoon of comforts, surrounding them with a network of spies’. Periodically, and usually at night, the NKVD would turn over a dacha and bundle its resident into a waiting car. Pasternak’s immediate neighbour and friend, Boris Pilnyak, was arrested in October 1937, removed to the Lubyanka, and killed with a single bullet to the back of the head. The same fate awaited Isaac Babel, who was taken from Peredelkino in May 1939. There were others, less well known, but equals in the manner of their death.

Isaiah Berlin hưởng tuần trăng mật – ông lấy vợ muộn - khi ông lần đầu tiên đọc “Bác sĩ Zhivago”. Đó là buổi chiều Thứ Bẩy 18 Tháng Tám 1956, và ông vừa trở lại Moscow, từ Peredelkino, nơi ông trải qua một ngày với Pạt, Boris Pasternak. Nhà của “Pạt” là 1 phần của 1 “complex” [phức hệ, liên hợp] được dựng lên theo lệnh của Xì vào năm 34, để ban thưởng cho những nhà văn bảnh nhất trong Hội Nhà Văn Liên Xô. Một người trong họ, Korney Chukovsky, mô tả, cú của Xì: tóm bắt tất cả lũ nhà văn vô trong 1 tổ kén những thoải mái, tiện nghi, và bao vây chúng, bằng cả 1 cái tổ kén khác, là 1 màng lưới cớm chìm”. Thường kỳ, vào ban đêm, mật vụ KGB  xuất hiện và tống 1 cư dân ở đây vô 1 cái xe đang chờ sẵn: Boris Pilnyak, ông bạn láng giềng ngay kế bên của Pạt, bị tó Tháng 10, 1937, chuyển nhà tới Hỏa Lò Lubyanka, và bị bắn bằng "chỉ" 1 viên đạn vô sọ. Cũng số phận như vậy dành cho Isaac Babel, bị bắt từ Peredelkino, tháng Năm 1938. Nhiều người khác nữa, không nổi tiếng như họ, nhưng số phận thì như nhau, nghĩa là đều được chết.

Có hai bài viết về Pạt, rất thú, Gấu tính đi hoài, nhưng quên hoài, 1 của Milosz, "Pạt thật nhã", và 1 của Italo Calvino. Nhưng bi giờ, có bài này, liên quan tới XỊA, bèn đi trước. Giải Noebel văn chương của Pạt, thường được gọi tếu là giải của Xịa trao cho ông!


A Defense of Ardor

Writing in Polish


Tàn Ngày
Chúng ta viết cho ai?
hay là
Cái kệ sách giả dụ

Note Bài này, GCC mới kiếm thấy, nhưng lại không biết ai là tác giả. Mò mãi mới ra: Italo Calvino.
Bài tuyệt hay. Nó giải thích được cái sự tha hóa của đám nhà văn Mít, chê tiếng Mít, viết bằng tiếng mũi lõ: Đếch có mảnh đất nào an toàn cả. Tác phẩm, chính nó, là 1 trận địa.
Đám khốn này, biết tỏng ra là đếch ai thèm đọc chúng, trừ đám bạn bè quanh quẩn cũng mất gốc như chúng.

Miêu sinh
Đệ nghe thế đủ rồi, cái thứ văn chương ấy chỉ nên đem về đầu giường đọc cho vợ nghe thôi. Ở chỗ đông người nhai nhải mãi chán lắm.

The Tiger Guest
There is nothing more characteristic of a country than its imaginations.


KL vs VC

Thời Sự Hình