Chắc chắn chỉ là tình cờ, trong khi DTH rao giảng về niềm tin ở Mẽo, ở Anh, tờ Granta Số Mùa Xuân 2006, để "tống cựu nghinh tân" [tờ báo đổi chủ], đã chơi cả một số cho niềm tin, và cho... Thượng Đế: Những xứ sở của riêng Mi là những xứ sở nào, và liệu cái miền đất khốn khổ mà chúng ông đang ở đó, là một trong những xứ sở của Mi? [God's own countries. Are you living in one?]
Đã có thời, kể từ sau Soi Sáng, nhân loại tưởng rằng thì là Thượng Đế đang chết, trí tuệ và khoa học đang thắng thế, nhưng than ôi, sự tình không đơn giản như vậy! Thượng Đế vưỡn có bạn của Ông Ta ở trên thế gian này, và đôi khi [ở Texas, Istambul, Teheran) họ và Ông Ta coi mòi hung hãn hơn bao giờ hết.
Chỉ một điều này thôi, là đủ rõ: nếu không có 'niềm tin' Mẽo đang đem con nít Miền Nam bán qua Cam Bốt, đàn bà, con gái qua Đại Hàn, Singapore.. làm sao có chiến thắng 30 Tháng Tư?

---

Trong thời gian chiến tranh, người phụ nữ Miền Bắc, do khuân vác thồ, cửu vạn cứu nước...  nhiều quá, thành thử cái 'co' cứ lùn tịt xuống, bè mãi ra. Bây giờ, lại đẹp rồi!

Cũng trong cuốn đã dẫn, Barthes cho biết, tờ Life đã từng vứt vào thùng rác [rejected] những bức hình của Kertesz khi ông tới Mỹ vào năm 1937, bởi vì những hình ảnh của ông ta nói nhiều quá [spoke too much]. Chúng bắt chúng ta phải suy nghĩ, phải đề nghị một ý nghĩa  - một ý nghĩa khác hẳn ý nghĩa thông thường, nghĩa đen, nghĩa mà mọi người muốn.
Đẩy đến tận cùng, theo Barthes, Hình ảnh, Photography, gây loạn, đạp đổ, làm giặc, khi nó suy tư, khi nó nghĩ [when it is pensive, when it thinks].

Tôi sợ rằng, những 'hình ảnh' của DTH khi tới Mỹ, bị 'từ chối', rejected, [bởi những ai kia, chứ không phải tờ Life, Mẽo], là đúng như Barthes cắt nghĩa..
Chúng nói nhiều quá, và nói đúng quá, về cái dáng vẫn còn bè ra, lùn đi, ngày một thêm lên, về tinh thần, của một miền đất.
Điều này còn có thể giải thích, tại sao DTH cứ ôm lấy hình ảnh người đàn bà Bắc Kỳ quê mùa, cổ hủ, và không hề sửa đổi cách ăn nói sao cho ra vẻ văn minh, theo lẽ thông thường.
Ngoài ra, tôi tin rằng, cả hai người, Nguyễn Quí Đức, người phiên dịch trong buổi nói chuyện tại Thư Viện, và Trịnh Lữ, tác giả một bài viết trên talawas, về DTH, đều chưa từng đọc DTH.

---

May mắn làm sao, mới đây, tôi vớ được một câu viết vội của một tác giả vô danh, mà nếu tôi có nói tên thì cũng chẳng ai biết. Câu viết vội đề ngày 23 Tháng Tám 1939, nghĩa là chỉ một tuần lễ trước khi Thế Chiến Thứ Hai nổ ra.
Câu đó như vầy:
"Nhưng mọi chuyện vậy là xong. Nếu tôi thực sự là nhà văn, tôi đã có thể ngăn chặn cuộc chiến".
"But everything is over. If I were really a writer, I would have to be able to prevent the war."
Elias Canetti [1905-1994, Nobel 1981]: Nghề của nhà văn, The Writer's Profession, bài đọc tại Munich, Tháng Giêng 1976, được in trong Lương Tâm Của Chữ, The Conscience of words.

Trong bài Tựa, ông tự hỏi, liệu có một người nào lại lấy lại được cái nghĩa của từ tiếng Đức, nhà văn, dichter, một khi nó có vẻ như đã bị huỷ diệt.

Ôi chao, bảnh chưa, sướng chưa! Trơ cu lơ có một thằng, mà phải là một thằng nhà văn, thế là nó "bèn" ngăn được cuộc chiến!
Nhật Ký Tin Văn, 30 Tháng Tư, 2005
Theo nghĩa trên, tôi thành thực tin rằng, DTH, độc nhất, nhà văn. Mấy thứ kia, đồ bỏ. NQT
*

Những 'lời phán' của nhà thơ VL như trên, hóa ra lại ứng với DTH!
Con sói cô đơn không chỉ bị cộng sản miền Bắc 'cấm phổ biến', mà còn bị cả một bầy chó thủ đô xúm lại toan tính làm thịt!
*
Nhân đọc lại Nhật Ký Tin Văn 30.4.2005, thấy câu sau đây, áp dụng vào trường hợp DTH thì thật là tuyệt cú mèo!

Tiểu thuyết tái dẫn nhập con người vào lịch sử. Trong thứ đại tiểu thuyết, thí dụ như Chốn Vắng chẳng hạn, con người được giới thiệu, với định mệnh của nó.
The novel is a reintroduction of the human being into history. In the greatest of novels, the subject is introduced to his destiny.

Khi ta chết hãy chôn theo ta một thằng phê bình. Nguyễn Tuân dặn lại đám em út.

Nhưng đâu là ranh giới, về cái quyền phạng nhà văn, của nhà phê bình.
Sau đây là đề nghị của một tác giả trên tờ TLS, số đề ngày April 28, 2006: Đâm, thọi, phạng... gì gì cũng được, nhưng chớ có tẩm thuốc độc vào ngòi viết của mi!
Xin chép lại câu trên, để tặng.... Gấu!

---

Coetzee, trong bài viết về Joseph Brodsky, đã nhắc tới một nhận định của nhà thơ Olga Sedakova, theo đó, thành tựu lớn lao nhất của Brodsky, là đã "đặt một cái dấu chấm hết ở cuối trào lưu văn học Xô Viết."
Ông làm được vậy, theo Coetzee, là do, đã lấy lại cho văn học Nga cái chất quí hiếm mà nền kỹ nghệ văn hóa Xô Viết, nhân danh chủ nghĩa lạc quan, đã vứt vào thùng rác: Thân phận bi đát được làm người, hay, cảm nhận bi đát về đời sống, a tragic perception of life.
Nếu Brodsky là người đặt dấu chấm hết, Koestler là người gióng tiếng chuông báo tử đầu tiên cho đế quốc Cộng Sản, với Bóng Đêm Giữa Ban Ngày [1940], như David Cesarani, trong Athur Koestler: The Homeless Mind, viết:
"Hiệp cuối của đế quốc Xô viết, xẩy ra vào năm 1989-1990, đã bắt đầu cùng với sự xb của cuốn "Đêm hay Ngày" [Darkness at Noon, 1940. [The final rout of the Soviet imperium in 1989-1990 began with the publication of Darkness at Noon.]

Đêm hay Ngày  là tên bản tiếng Việt đầu tiên của nó, do Phòng Thông Tin Huê Kỳ ấn hành, thời điểm 1954, cùng với vụ di cư của đồng bào miền Bắc.
Đọc Đêm hay Ngày, ngay những ngày đầu vô Nam, Gấu chỉ còn giữ được một hình ảnh của nó. Đó là khi Rubachov bị đồng chí tống vô tù, trong phòng giam, nghĩ tới những cú tra tấn sắp sửa, anh "VC" nhiều tuổi Đảng hơn cả Đảng bèn dí cái đầu điếu thuốc đang cháy bỏng vô lòng bàn tay. Đang say sưa lịm người với thú đau thương, giật mình ngó lên, chàng thấy tên lính gác đang đăm đăm nhìn bằng con mắt cú vọ, qua lỗ đầu ruồi (?), ở cửa phòng giam. Tên gác bèn nhếch mép cười khinh bỉ, đóng sập đầu ruồi, và bỏ đi.
Milosz, trong cuốn sách ABC  của ông, dưới "đầu vào" [entry] Koestler, đã nhắc tới nhà thơ Aleksander Wat, và cuộc trò chuyện của Wat với một tay cựu Bôn-sê-vích, the old Bolshevik Steklov, liền trước khi xẩy ra cái chết của tay cựu đảng viên đáng kính này, trong nhà tù Satarov.
Theo Steklov, những tay như Rubachov thú tội, ngay cả những tội mà họ không hề phạm, không phải do tra tấn, mà là do quá tởm quá khứ đầy ứ những tội ác của họ.
 Và cái chuyện tự làm nhục chính họ, một lần nữa, chẳng tốn kém gì, và tra tấn là không cần thiết.
[According to Steklov, they confessed out of disgust at their own past: they each had so many crimes on their account, that it cost them nothing to demean themselves once more and torture was not necessary].

Tác phẩm của DTH, theo Gấu, là phải được đọc trong cái dòng suy tưởng đó, trong cái nỗi bi đát được làm người, và trong cái ghê gớm tởm lợm, trước những con bọ VC.
Koestler: Đêm Hay Ngày

DTH tin rằng, cuộc chiến vừa qua, thậm xuẩn ngốc trong lịch sử Việt Nam.
Gấu tôi nghĩ ngược lại. Đó là một cuộc chiến bắt buộc phải xẩy ra, và đã xẩy ra một lần rồi, trong lịch sử.

Lần trước, may mắn cho Miền Nam, có một 'sĩ phu' Bắc Hà, một đứa con tư sinh [chữ của TTT] của miền Bắc, bị miền đất khốn kiếp đó hè nhau làm thịt, bèn chạy vào Miền Nam. Để trả ơn miền đất nuôi dưỡng cưu mang, ông ta bèn xây dựng lên...  hàng rào điện tử Mac Namara, Bức Tường, tiền đồn chống VC... nhưng hồi xưa gọi nôm na là Lũy Thầy, nhờ vậy mà Miền Nam còn, cho đến khi có những ông như Cao Bồi PXA, "Người của chúng ta ở Sài Gòn", "Người của chúng ta ở Paris"... đám khốn nạn này, thay vì nhớ ơn miền đất đã bảo bọc chúng, ngày ăn cơm gạo miền nam, đêm cặm cụi vẽ bản đồ chiến thuật chiến lược ăn cướp, đưa lên địa đạo Củ Chi, qua Moscow, qua Bắc Kinh, đến Bắc Bộ Phủ.
Giặc ngồi ngay đằng sau lưng Ngài kìa, là vậy!
Tolstaya tin rằng chủ nghĩa CS không phải ở trên trời rơi xuống, mà nằm ở những tầng sâu hoang vắng của lịch sử Nga, đợi thời cơ của nó, là cơn gió độc chủ nghĩa CS thổi bùng ra, mọc xum xuê như Cỏ Cụ Hồ mà Phan Khôi đã từng cảnh cáo!
Kafka thì coi con quỉ này nằm ở chuồng heo, đợi cô con dâu của ông Tướng Về Hưu mang thai nhi vỗ béo, vươn vai biến thành, không phải Phù Đổng Thiên Vương như anh nhà quê Trần Bạch Đằng gọi những ông lính VC, Bộ Đội Cụ Hồ, mà là những con bọ khổng lồ, bọ hiếp con nít, bọ cá độ đá banh, bọ tắm bùn, bọ dầu khí, nôm na ngắn gọn, bọ VC.