Gấu đã từng ngồi với mấy ông quân cảnh, và những ông này đã thách đố
nhau, bằng
mọi cách phải tóm cho được cái thằng trốn lính đó!
Và người cứu TCS là LKC, người chở TCS đi rong chơi, qua mặt đám QC là
Đại Tá
[?], ký giả, nhà văn, nhà tâm lý chiến Văn Quang, hình như ông có viết
về cái vụ
này?
Chính cái nỗi sợ chết đó, mà ông không thể nào trốn chạy, dù muốn, hoặc
không,
làm cho ông nhận ra cái vô thường, như một nhân vật của Malraux đã từng
được mở
mắt ra: Làm đếch gì có cái chết, la mort, mà chỉ có tao đang chết.
Nếu ông bố không bị tai nạn, mất, thì có thể ông cũng theo cái đám tinh
anh Miền
Nam chạy một mạch mất tiêu rồi. Đó là rủi hay may cho ông, chưa biết,
nhưng rõ
ràng là, vì không thể chạy trốn, ông đành ở lại, và trốn lính, và phát
giác ra,
âm nhạc, và còn phát giác ra, theo tôi, cái điều mà nhà thơ Nga phát
giác, khi
viết:
Blessed is
he who visited this world
In its fatal moments
Akhmatova: Third Elegy [1945]
Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi,
Vào đúng lúc thê thảm như thế này.
Tưởng
Niệm TCS
Ba nhạc sĩ của
một thời, thời của chúng ta, mỗi ông là một số mệnh dị thường.
Dị thường theo nghĩa của Manea, khi ông nói về "an authentic testimony
to true
patriotism", "một chứng thực về lòng ái quốc không thể giả mạo".
*
Văn Cao với bản chúc thư liên quan tới trường hợp ra đời của bản quốc
ca.
Phạm Duy, với những đi và về cùng một nghĩa như nhau.
Còn Trịnh Công Sơn?
Có thể ông sẽ văng tục, bởi vì cả đời chưa hề một lần văng tục, khác
hẳn thằng
Gấu.
Tao đếch thèm đi đâu cả, nhà của tao ở đây, thành phố của tao ở đây,
quê hương
của tao ở đây, cho dù thằng khốn nạn nào làm chủ thì cũng vậy!
*
Gấu thực sự chỉ muốn văng tục như ông, chỉ muốn làm được như ông, nhưng
không
thể, và cuối cùng đành phải bỏ chạy quê hương, không chỉ một, mà tới
hai lần!
*
Những sự mất mát trong đời sống đã mở mắt cho Trịnh Công
Sơn thấy được cái
vô thường của đời này. Nỗi ám ảnh về cái chết, về sự mất mát, về tính
vô thường
của đời sống, luôn luôn là một ám ảnh theo sát Trịnh Công Sơn từ những
ngày anh
còn khá trẻ. Có lẽ vì là một người sống ngay trong một thành phố mà lúc
nào bom
đạn cũng bủa vây tứ phía, được nhìn tận mặt chiến tranh, nghe và thấy
cái chết
một cách quá rõ nét trong cuộc đời, Trịnh Công Sơn đã có những cảm nhận
sâu xa
về những cái mất còn của đời sống. Cuộc chiến đã dựng lên những cận ảnh
tang
tóc và kinh hoàng ngay trong những thành phố mà anh đã từng sống với.
Cái còn
hay mất của tất cả mọi thứ, kể cả tình yêu, trong chiến tranh, cũng là
một điều
mà con người phải kinh nghiệm và chấp nhận. Hạnh Phúc hay Bất Hạnh. Nỗi
Buồn
hay Niềm Vui. Khổ Ðau hay Hoan Lạc. Tất cả chỉ là hai mặt sấp ngửa của
Cuộc Ðời.
Từ đó, người nhạc sĩ nhận ra rằng:
BVP
Những câu văn theo kiểu huề vốn, áp dụng cho bất cứ một ai cũng đặng,
vậy mà
cũng có kẻ bắt chước, để bị nghi là đạo văn. Chính những câu văn như
vậy, có thể
đã là lý do khiến Ngài Roland Barthes phán, hỡi mấy ông mấy bà tác giả
huề vốn
kia ơi, hãy chết hết đi cho rồi, để cho cái tên độc giả xuất hiện!
Cái nỗi vô thường làm cho TCS mở mắt ra, là "một" cái chết, của chính
ông, nếu 'được' gọi lính. Ai đã từng sống thời gian đó tại Sài Gòn thì
hiểu rất
rành điều này. Gấu nhớ là, khu nhà Gấu, do gần các cơ sở Đài Phát
Thanh, Đài Truyền
Hình, Cục Tâm Lý Chiến, thằng Gấu, đêm nào khi đi ngủ cũng nhủ thầm, có
thể đêm
nay là đêm cuối cùng [sợ lắm em ơi].
Gấu cũng đã tả tâm trạng của, không chỉ riêng một mình TCS, mà tất cả
Sài Gòn,
được nỗi vô thường làm cho mở mắt ra:
Đó những ngày trên khuôn mặt người dân Sài-gòn khi ra đường còn nguyên
vẻ hốc
hác mất ngủ, xen đôi nét mừng rỡ vì đêm qua Việt Cộng tha không pháo
kích vô
thành phố. Hằng đêm, họ không còn được nghe lời ân cần chúc đồng bào
ngủ ngon,
xin đồng bào vặn nhỏ chiếc la-dô để khỏi làm phiền bà con lối xóm. Thay
vào đó
là một giọng nói đã được gột bỏ mọi rào đón: Tên những người phải trình
diện
theo lệnh Tổng Động Viên, nghe như đã thuộc tài nguyên của một thế giới
khác,
những con số kèm theo tên mỗi người ít ra còn chút ý nghĩa vì chúng cho
biết sắp
tới lượt ai được Thần Chết coi giò coi cẳng...
Cõi
khác
*
Gấu đã từng ngồi với mấy ông quân cảnh, và những ông này đã thách đố
nhau, bằng
mọi cách phải tóm cho được cái thằng trốn lính đó!
Và người cứu TCS là LKC, người chở TCS đi rong chơi, qua mặt đám QC là
Đại Tá
[?], ký giả, nhà văn, nhà tâm lý chiến Văn Quang, hình như ông có viết
về cái vụ
này?
Chính cái nỗi sợ chết đó, mà ông không thể nào trốn chạy, dù muốn, hoặc
không,
làm cho ông nhận ra cái vô thường, như một nhân vật của Malraux đã từng
được mở
mắt ra: Làm đếch gì có cái chết, la mort, mà chỉ có tao đang chết.
Nếu ông bố không bị tai nạn, mất, thì có thể ông cũng theo cái đám tinh
anh Miền
Nam chạy một mạch mất tiêu rồi. Đó là rủi hay may cho ông, chưa biết,
nhưng rõ
ràng là, vì không thể chạy trốn, ông đành ở lại, và trốn lính, và phát
giác ra,
âm nhạc, và còn phát giác ra, theo tôi, cái điều mà nhà thơ Nga phát
giác, khi
viết:
Blessed is
he who visited this world
In its fatal moments
Akhmatova: Third Elegy [1945]
Hạt bụi nào hoá kiếp thân tôi,
Vào đúng lúc thê thảm như thế này.