|
Sartre,
khen nắc nỏm Âm thanh và Cuồng nộ, nhưng chê hết lời Sartoris, coi đây là thứ nghệ thuật
đánh lừa con mắt.
Lạ, là Borges lại coi đây, thứ nghệ thuật mà con mắt của Faulkner, là
thứ thượng thừa, khi viện dẫn một câu của Boileau, để minh chứng: ”Cái
thực đôi khi có thể chẳng có vẻ thực: Le vrai peut quelquefois n’être
pas vraisemblable.”
Trong Borges a Reader, có ba bài điểm, review,
thật ngắn, của Borges, về ba tác phẩm của Faulkner: The
Unvanquished, Absalom, Ansalom!, và The Wild Palms.
Gấu đọc The Wild Palms, từ bản tiếng Tây, Les
Palmiers sauvages, là qua "gợi ý" của ông anh nhà thơ, những ngày
ngồi quán Chùa. Có vẻ như ông chỉ ưa, [hay chỉ đọc?] cuốn này. Gấu đọc,
nhưng thú thực, không mê, bởi vì bao nhiêu hồn vía bị tay colonel
Sutpen, trong Absalom, Absalom! hút sạch mất rồi!
*
WILLIAM FAULKNER
THE UNVANQUISHED
It is a
general rule that novelists do not present a reality, but rather its
recollection. They write about real or believable events that have been
revised and arranged by memory. (This process, of course, has nothing
to do with the verb tenses which are used.) Faulkner, on the other
hand, wants at times to re-create the pure present, not simplified by
time nor even refined by attention. The "pure present" is no more than
a psychological ideal; and therefore certain of Faulkner's
disarrangements seem more confused-and richer-than the original events.
In previous works, Faulkner has played powerfully with time,
deliberately shuffling chronological order, deliberately multiplying
the labyrinths and ambiguities, so much so that there were those who
insisted that he derived all his strength from those involutions. This
novel-direct, irresistible, straightforward -finally destroys that
suspicion. Faulkner does not attempt to explain his characters. He
shows us what they feel, how they act. The events are extraordinary,
but his narration of them is so vivid we cannot imagine them any other
way. ''Le vrai peut quelquefois
n'être pas vraisemblable" ("The
truth may not seem plausible. "), Boileau has said. Faulkner lavishes
implausibilities in order to appear truthful - and he succeeds. Or
rather: the world he imagines is so real that it also encompasses the
implausible.
William Faulkner
has been compared to Dostoevsky. The comparison is not unjust, but
Faulkner's world is so physical, so carnal, that, next to Colonel Bayard Sartoris or Temple Drake, the explanatory homicide
Raskolnikov is as tenuous as one of Racine's princes. Rivers of
brown water, rundown mansions, black slaves, equestrian wars-lazy and
cruel: the peculiar world of The Unvanquished is consanguineous
with this America
and its history, and it is also criollo.
There are some books that touch us physically like the
nearness of the sea or the morning. This-for me-is one of them.
*
"Thầy của Gấu" thường được so sánh với Dos. Cũng được thôi, nhưng thế
giới Miền Nam của F. thì dung tục, xuồng xã, thành thử, đứng kế bên
những Colonel Sartoris, hay Temple Drake, thì anh chàng sinh viên bầy
đặt giết người Raskolnikov mới yếu ớt, tội nghiệp làm sao, chẳng khác
một trong những ông hoàng của Racine!
Absalom, Absalom!
Tôi biết hai loại
nhà văn. Một, ám ảnh của họ là cuộc diễn biến của chữ, verbal
procedure, một, việc làm, work, và đam mê của con người. Loại thứ nhất,
cực điểm của họ, là ‘nghệ sĩ thuần tuý’. Loại kia, may mắn thay, được
ban cho những cái nón như là “sâu thẳm” [profound], “nhân bản”, human,
rất nhân bản. Trong số này, còn có những người ở giữa, nghĩa là tu tập
cả niềm vui lẫn đức hạnh của cả hai loại trên. Trong số những tiểu
thuyết gia vĩ đại nhất, Joseph Conrad là người cuối cùng, có lẽ, đã
quan tâm đến những thủ tục của một tiểu thuyết như trong số phận và
nhân cách của những nhân vật của ông. Người cuối cùng, cho đến
khi Faulkner xuất hiện trên sàn diễn.
Faulkner
thích trình ra cuốn tiểu tiểu thuyết của ông, qua những nhân vật.
Phương pháp này thì cũng không hoàn toàn do ông mà ra: Cuốn Cái
Nhẫn và Cuốn Sách (1868), của Robert
Browning tả chi tiết một tội ác 10 lần, qua 10 cái miệng và 10 linh
hồn, nhưng Faulkner tẩm sự căng thẳng, cuờng độ, vào trong những nhân
vật của mình đến mức độc giả, thứ "cà chớn" sẽ đếch làm sao chịu được!
Một cung cách mẩu đoạn, phá nát văn phong đến tận cùng, [cánh đồng bất
tận mà!] đến vô cùng, dục vọng thì cũng vô cùng, và đen thui, đó là
những gì người đọc tìm thấy ở trong một cuốn sách của ông. Nhà hát là
Mississippi, những nhân vật của ông, đàn ông, bị tiêu ma, huỷ diệt bởi
lòng ham muốn, rượu, cô đơn, và tàn tạ mãi đi, vì hận thù.
Absalom,
Absalom! có
thể sánh với
Âm thanh và Cuồng nộ, và tôi không biết,
có lời vinh danh nào cao hơn thế nữa, về nó!
Borges
|