gau
Nguyễn Quốc Trụ
phụ trách

CHUYỂN NGỮ


Diễn văn Nobel 2003
J. M. Coetzee
He and his man
Anh và người của anh

Nhưng hãy trở lại với người bạn đường mới của tôi. Với anh ta, thật là tuyệt vời.
Thú nhất, tôi dậy anh ta nói, và hiểu tôi, khi tôi nói; và chưa từng có một người học trò nào tuyệt vời như vậy.
Daniel Defoe, Lỗ Bình Sơn phiêu lưu ký

 
Boston là một thành phố xinh xắn nằm trên bờ biển Lincolnshire, người của anh ta viết. Người ta có thể thấy gác chuông cao nhất nước Anh tại đây; hoa tiêu thường dùng nó để định hướng. Xung quanh Boston là đầm lầy. Diệc nhiều vô kể, loài chim gở với tiếng kêu nặng nề, rền rĩ, cách cả hai dặm đường vẫn còn nghe, như âm vang của một tiếng súng.
Đầm lầy còn là nhà của nhiều giống chim khác, người của anh ta viết; vịt trời, mòng két, bồ nông… và để bắt chúng, những con người của đầm lầy, the fen-men, họ dùng những con vịt được họ nuôi dậy, gọi là vịt mồi.
“Fen” như vậy là những vùng đất úng nước, những đầm lầy có ở khắp Âu Châu, trên toàn thế giới, tuy nhiên ở những nơi khác, người ta không gọi là “Fen”. Đây là một từ tiếng Anh, nó sẽ không thiên di.
Những con vịt mồi ở Lincolnshire , người của anh viết, được nuôi ở trong những cái ao. Người ta thuần hóa chúng bằng cách cho ăn bằng tay. Rồi tới mùa, chúng được đưa đi Hoà Lan, hay Đức. Tại những nơi này, chúng gặp bạn bè của chúng. Và chúng nhận ra rằng, đời sống của bạn mình sao mà khốn khổ như vậy; mùa đông sông ngòi đóng băng, đất thì phủ đầy tuyết; thế là chúng không quên một điều, là nói cho bạn mình hiểu, bằng thứ ngôn ngữ riêng của chúng, rằng ở Anh, nơi mà chúng từ đó tới, thật là một trời một vực so với ở đây. Chúng, những con vịt Anh có những bờ biển ê hề đồ ăn, những ngọn triều thoải mái dâng tận sông tận rạch. Chúng có những hồ, những suối, những ao hoặc lộ thiên, hoậc có mái che, chúng có cả những cánh đồng đầy lúa mì, con người ta đi mót rồi vẫn còn để lại; và chúng chẳng có sương mù, hay tuyết, họa hoằn có, thì cũng rất ít.