*


 
Hổ Khủng Khiếp VC

Gần bốn chục niên đã qua, kể từ khi chấm dứt Cuộc Chiến Mít, kẻ thù ngày nào của Mẽo được nhìn, một cách tổng quát, toàn cầu, như một câu chuyện của sự thành công, qua đó, là những thành quả được thổi phồng, bùng nổ về kinh tế, tăng trưởng giai cấp trung lưu, khách du lịch mò tới rất đông, và xưởng sản xuất mọc ra như nấm. Nhưng, khi những cải tổ chính trị đang chuyển đổi Miến Điện, Việt Nam rớt vào nguy cơ trở thành 1 cái gì khác, đếch giống hình ảnh thổi phồng trên.
Tuần này, mấy đấng Trùm VC, ở tòa án TP Sài Gòn ngày nào được đổi tên thành Thành Nhà Hồ, giáng cho ba bloggers Mít tội “cầm đầu chiến dịch chống nhà nước”, một trong những cuộc bắt bớ mới nhất trong nhiều chuỗi bắt bớ, nhằm dẹp tắt, xóa sổ lực lượng chống đối ngày càng lớn rộng.
Trong khi Miến Điện "phóng giái", cởi mở, Mít VC tiếp tục quất túi bụi đám ly khai. Từ Tháng Giêng 13, khi Hội đồng quân nhân Miến thả hàng trăm tù chính trị trong 1 cú ân xá lớn, thì đám cớm VC bắt, ít nhất thì cũng 15 đấng Mít ly khai, và sau đó, tống 11 đấng vô tù. Trong khi Chủ Nhân 1 cái bửu bối Nobel Hòa Bình, Phu Nhân San Suu Kyi, tươi rói sau thắng lợi của cuộc bầu cử, và sẵn sàng ngồi vô cái ghế của Bà ở Quốc Hội, thì những khuôn mặt chống đối nổi tiếng nhất của xứ Mít nức nở trong nhà tù, hay bị quản thúc tại gia, hay, trong trại cải tạo (cái này chưa "xưa rồi Diễm ơi" đâu, như cái tay Mẽo, tác giả bài viết cho biết, vẫn còn được sử dụng rộng rãi tại xứ Mít). Và trong khi Miến ký tên đóng dấu visa cho những phóng viên ngoại quốc, và cởi trói, lỏng trói… cho đám báo chí trong nước, thì xứ Mít của VC trói, ngày một thêm chặt, đám ký giả lô can, kiểm duyệt chặt chẽ tin tức, khóa trang Facebook của lũ tư bản, và những trang web “nhạy cảm” khác, nhờ vậy mà “được điểm” trên thang đánh giá của Hội Ký Giả Không Biên Giới: đứng bét, số 172, trong 179 xứ Đông Nam Á, chỉ hơn hai bậc so với đàn anh Tẫu!
Đàn áp chính trị thì là chuyện cũ mèm ở Việt Nam. Kể từ khi Sài Gòn thất thủ, Đảng VC chơi luật bàn tay sắt. Nhưng những năm cô lập do Cuộc Chiến Tranh Lạnh, sự thiếu vắng một thế lực chống đối được tổ chức ở trong nước – chưa kể mặc cảm tội lỗi của Tây Phương về cuộc chiến, cảm tình của phe tả, của đám bợ đít VC – khiến rất ít người quan tâm đến cái hồ sơ nhân quyền thảm hại của xứ Mít VC. Khi VC mở cửa về kinh tế vào những năm 1990, những nhà đầu tư ngoại quốc, và đám bỏ chạy ùa vô/bò về, quốc tế trở nên mù lòa vì phép lạ kinh tế Mít VC. Xứ Mít VC đi từ một trong những nước nghèo nhất thế giới vào giữa thập niên 1980, với bình quân đầu người dưới 100 đô, tới Hổ Á Châu với bình quân 1,130 đô vào cuối năm 2010.
Với thế giới bên ngoài, hồ hởi với những đổi mới kinh tế của nhà nước VC, xứ Mít rõ ràng là đang vững tiến trên đường phỏng giái thời kỳ Hậu-Chiến Tranh Lạnh, được chọn lựa bởi nhiều xứ sở trước đây là chư hầu của Liên Xô. Hàng triệu ngoại kiều viếng thăm và sinh sống tại Việt phần lớn không bị khó khăn vì chuyện thường ngày ở xứ Mít, là, nhà nước VC hạn chế ăn nói, hội họp, cho nên hình ảnh đẹp đẽ của xứ Mít VC kể như chưa đứt 1 sợi lông!
Hà, hà!
Mặc dù cái bề ngoài phỏng giái, cởi mở, đám Trùm VC hiện thời, về mặt chính trị, chúng bảo thủ đến tận lỗ đít, như bất cứ 1 tên Trùm VC, kể từ khi thống nhất đất nước.
Đứng đầu là anh y tá dạo, giao liên ngày nào, Anh Cu Dzũng, Nguyễn Tấn Dũng, Thủ Tướng VC, và Chủ Tịt Nước Trương Tấn Sang, dưới trướng là một lũ lâu la bộ hạ, chỉ 1 dúm này đã tàn bạo dẹp tắt lực lượng hô hào dân chủ phát sinh từ trong nước, chẳng mắc mớ liên hệ gì với hải ngoại, có tên là Khối 8406, lấy hứng từ Charter 77, của Czechoslovakia. Thành lập từ năm 2006, lực lượng này thu hút hàng ngàn người công khai ủng hộ, và có vẻ như còn hàng ngàn người khác, không công khai ra mặt, trước khi nhà nước VC chặt đầu nhóm, bằng cách thẩy cả chục đấng bày trò vô tù. Thêm vào đó, nhà nước VC mò tới những vị thầy chùa, thầy tu, linh mục, khi họ đòi hỏi mở rộng cánh cửa tôn giáo, mấy năm gần đây, chúng bèn cộng thêm cả những người yêu nước, kêu gọi dân Mít đứng lên chống lại đàn anh Tẫu ngày nào.
Tuy nhiên, dù rủi ro, hiểm nguy chờ đợi, những nhà hoạt động Việt Nam tiếp tục lớn giọng đòi hỏi đa nguyên chính trị, vạch mặt tham nhũng, hối lộ, đòi cho bằng được tự do ngôn luận – biết trước con đường đi vô tù, hay, nếu may mắn, chạy trốn ra được hải ngoại, như là những nhà tị nạn chính trị.
Với những quan sát viên trường kỳ theo dõi Việt Nam, đám chóp bu sợ điều này xẩy ra, cũng chẳng kém.“Chúng theo dõi sát sao chuyện xẩy ra, và ‘no nắng’”, Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên gia về chính sách ngoại giao của VC ở Đại Học George Mason, phán. “Trong quá khứ Mít VC dùng vai trò của mình ở ASEAN để thúc đẩy Miến Điện thay đổi, nhưng bây giờ Miến thay đổi nhanh hơn Việt Nam”.  Bắc Bộ Phủ ở Hà Nội đi sai một nước cờ:
Trước đây, những quan tâm về nhân quyền ở Miến Điện ảnh hưởng đến vai trò và tính hợp pháp quốc tế của tổ chức ASEAN, vì vậy, đóng cửa bảo nhau,Việt Nam và những nước khác trong khối kín đáo yêu cầu Hội Đồng Quân Nhân Miến lỏng bàn tay sắt. Mít VC đâu ngờ, đùng 1 phát, Miến quay 1 cú 180 độ, và với một Miến Điện càng ngày càng bớt “Cớm Trị”, Bắc Bộ Phủ như ngồi trên chảo lửa. “Nếu nhân quyền khởi sắc ở Miến thì VC cũng phải làm sao được như họ, thế mới khổ cho nhà nước VC", theo Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam ở Australian Defense Force Academy.
Bắc Bộ Phủ còn sợ mất mẹ nó cái vai trò trung gian số 1 của họ, giữa Mẽo và Tẫu.

Những sự sợ hãi này cung cấp cho những người quan tâm tới nhân quyền ở Việt Nam một thứ vũ khí mà trong những năm gần đây họ thiếu: đòn bẩy. Đảng VC đã từ nhiều năm đợp được khá nhiều đô la, như là phần thưởng vốn dành cho những chế độ độc tài bị cô lập, một thứ mồi nhử [“củ cà rốt”, như Mẽo thường nói], để họ thay đổi – thành viên của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, cải thiện, thăng tiến những liên hệ ngoại giao, hợp đồng thương mại béo bở - không kèm theo “cây roi” phải làm tốt nhân quyền. Nhưng, một khi mà Mít VC lo sợ bị bỏ rơi ở Đông Nam Á, Mẽo và Âu Châu bèn thừa cơ bóp dế anh VC, ép cải tổ nhân quyền, một điều [bóp dế VC]  họ chưa từng làm được trong quá khứ.
Và BBP ngày càng quan tâm tới những ý đồ xấu xa của ông bạn quí ngày nào - tức là trong thời gian Cuộc Chiến Mít – nhưng thực ra là kẻ thù truyền kiếp của dân Mít, những ý đồ đen thui như lưỡi bò, đặc biệt liên quan tới những khu vực có trữ lượng dầu ở Biển Trung Hoa, một khu vực tranh chấp giữa một số nước trong vùng, họ bèn thực hiện những cuộc bàn thảo với Mẽo, về hợp tác quân sự. Quả là một cơ hội tự nhiên để ép VC về nhân quyền, và Mẽo cho biết, cho đến nay, OK. “Có một số hệ thống vũ khí mà VC muốn mua, hay là nhận, từ Mẽo, và Mẽo thì cũng sẵn sàng chuyển giao. Nhưng sẽ không có gì xẩy ra nếu hồ sơ nhân quyền ì ạch”, Thượng Nghĩ Sĩ Lieberman tuyên bố sau khi viếng Hà Nội cùng với TNS John McCain vào tháng Giêng. Nhà cầm quyền VC đang đối diện với sức ép của chính dân chúng của họ, hãy chơi lại anh Tẫu, kẻ thù lịch sử của Mít, và hỗ trợ quân sự của Mẽo sẽ giúp hải quân VC trở thành 1 địch thủ có giá tại vùng Biển TH.
Nếu Miến được thế giới để tâm tới, nhiều hơn nhiều, so với xứ Mít VC, có thể là còn do thế giới cảm thấy họ cũng có phần trách nhiệm, để cho “bad guys” thắng cuộc chiến: sự chú tâm mang tầm vóc thế giới, từ những nhà hoạt động, ký giả, và những nhóm nhân quyền thì thật là thiết yếu, và những chính quyền Tây Phương phải tính đếm tới: Miến chẳng hề được hưởng củ cà rốt - những phần thưởng như là mồi nhử - nếu không thực hiện cải tiến nhân quyền. Phản ứng quốc tế sẽ cực gay gắt, so với “đứa con cưng” là xứ Mít VC!
Thêm vào đó, Phu Nhân, Chủ Nhân Nobel Hoà Bình, Aung San Suu Kyi cũng nói nhiều lần – như hằng hà những nhà ly khai khác trên toàn thế giới - về thứ uy quyền đạo đức được ban cho những mục tiêu tranh đấu của Miến, nhờ sự hỗ trợ của công chúng, dư luận toàn thế giới.
 

Một xứ sở có tên là “anus mundi” thì làm sao mà có được niềm hãnh diện như thế.
Cao lắm thì cũng chỉ có thứ vinh quang “tính toán như Vẹm”, qua cái Nobel Toán của NBC.
Làm sao so được với Nobel Hòa Bình? 

Vấn đề với lực lượng phò dân chủ của Việt Nam, là, nó không tóm bắt được trí tưởng tượng của thế giới như Miến Điện, Tây Tạng, hay Trung Hoa - mặc dù những thành viên của nó cũng chủ trương, đòi hỏi như vậy và cũng hy sinh chẳng kém. 

Hy sinh chẳng kém thật, nhưng thay vì Nobel Hòa Bình thì Mít chỉ có được Nobel Toán! 

“Chúng tôi không có được những người lãnh đạo được Nobel Hòa Bình như Đức Phật Sống, hay Phu Nhân Aung San Suu Kyi. Đây là những tiếng nói có ảnh hưởng quốc tế”, Nguyễn Quân phán. [Giá như ông Nobel Toán của chúng tôi cầm cái bửu bối Nobel mà dí vào lăng Bác H, thì có thể…, hà hà!]. Ông là một vị bác sĩ Mẽo gốc Mít. Ông anh của ông, Nguyễn Đan Quế, là một nhà hoạt động nổi tiếng đã trải qua hơn 30 năm trong nhà tù VC, và bây giờ, tù tại gia. Nguyễn Quân đại diện lực lượng ở hải ngoại, trong những cuộc gặp gỡ với những nhà nước quốc tế, và đây là 1 mục tiêu khó bằng trời, chẳng khác gì Sisyphus vác đá. “Chúng tôi làm việc cật lực để mong được dân chúng quan tâm. Dân chúng đếch muốn nghe nói tới xứ Mít, bởi cuộc chiến trước đây. Và chúng tôi càng nói nhiều thì chúng tôi càng trình ra thêm nhiều vi phạm nhân quyền của VC”. Ông nói. Có hai Thượng Nghị Sĩ Mẽo, trong năm nay, đề cử Nguyễn Đan Quế vào giải Nobel Hòa Bình.

Miến cũng cho thấy, tiên đoán khi nào những chế độ như Mít VC, như quân phiệt Miến… sụp đổ, là trò chơi của những tên khùng. Nhưng nếu lịch sử hiện đại có 1 tên…  “giao liên” [guide; người dẫn đường, đưa đường], thì dân Mít quả đã từng chứng tỏ họ đủ sức đứng lên chống lại đàn áp, thống trị. Cái nhà nước VC vừa mới được nhắc nhở điều này, và vừa nếm mùi đứng dậy của một người dân Mít, tromg 1 biến cố chưa từng có vào Tháng Giêng. Ở bên ngoài thành phố Cảng Hải Phòng, một tay chủ trại chuyên nghề đánh cá đã mở ra 1 cuộc nổi dậy có võ khí chống lại nhà cầm quyền VC địa phương, khi tụi khốn kiếp toan tính tịch thu đất của ông, sau khi hợp đồng thuê của ông hết hạn (quyền tư hữu tài sản chưa được phép tại Việt Nam). Anh trở thành anh hùng quốc gia, và trong một bước ngoặt quái đản của sự kiện, chính quyền trung ương, và báo chí do nhà nước kiểm soát, lúc đầu chỉ trích anh chủ trại đánh cá, sau quay 180 độ, phò anh ta, hà hà!

Trong năm tới, những hợp đồng thuê như thế sẽ hết hạn trên toàn quốc, và sẽ ảnh hưởng khốc liệt đến số phận hàng ngàn người dân làng nghèo khổ. “Đó là những bom hẹn giờ, kêu tích tích suốt xứ Mít”, Thayer phán.

Cho tới nay, Đảng VC vẫn lèo lái, tránh né bãi bom hẹn giờ, và vẽ ra [cái mà Thầy Cuốc gọi là] “tự sự chính trị”, của xứ Mít VC hiện thời, như là một trong những thành công về kinh tế, và ổn định về chính trị. Nhưng với những đổi thay, như là một phép lạ, xẩy ra ở Miến, song song với nó, là đàn áp người dân phê bình nhà nước, đòi hỏi dân chủ của Đảng VC, đã đến lúc vấn đề nhân quyền phải được coi là trọng tâm trên sàn diễn chính trị trong những cuộc bàn bạc, thảo luận, làm ăn…  giữa Tây Phương với xứ Mít VC. Lực lượng đòi hỏi dân chủ cho xứ sở - bị đánh phá tơi bời, bị bách hại dòng dã bao năm trời, nhưng chẳng hề bao giờ bị dập tắt, dẹp tan, làm câm tiếng – phán, họ đã sẵn sàng nói với thế giới câu chuyện của họ. Nguyễn Quân, thường xuyên liên lạc với ông anh ly khai Nguyễn Đan Quế, nhớ lại cuộc nói chuyện giữa hai anh em mới đây: “Ông nói với tôi, bây giờ khác rồi. Dân chúng không còn sợ như 10 năm trước. Nhiều, rất nhiều người trẻ nhập cuộc, chúng càng bắt thì lực lượng càng mạnh thêm, lớn thêm”.  +
 

Mấy đoạn chót, Bi Bì Xèo vờ, đếch dám dịch, hà, hà!
Chúng làm như đếch có ai dịch nổi, hoặc đếch có ai dám mó dế VC, chắc thế!
Một bài viết trên báo Mẽo, dịch, mà còn tự ý kiểm duyệt, sợ VC đến như thế, thì còn mong gì ở đám này.

Có khi cũng 1 thứ Cớm Văn Hóa của Đảng Ta!
Đâu phải 1, mà rất nhiều lần.

Bản của BBC

Sự thay đổi nhanh chóng và mạnh mẽ tại Miến Điện đang khiến giới quan sát đưa ra những dự đoán và bình luận về Việt Nam, đất nước cùng trong khối Asean và từng được cho là có một số nét tương đồng với Miến Điện.
Tạp chí uy tín Foreign Policy hôm 17/4 vừa có bài của cây bút Dustin Roasa nhận xét rằng nay Việt Nam đã trở nên quốc gia hà khắc nhất Đông Nam Á. 

Bài viết mang tựa đề The Terrible Tiger (Con hổ dữ) bắt đầu bằng nhận định rằng bốn thập niên sau khi kết thúc chiến tranh, đất nước Việt Nam được xem như một hình mẫu của thành công, với nền kinh tế phát triển vũ bão, sự hình thành của giới trung lưu và các lĩnh vực du lịch, sản xuất đều tăng trưởng mạnh.
 Thế nhưng tình hình trấn áp bất đồng chính kiến ở Việt Nam, theo bài báo, đang gây quan ngại.
Vào lúc Miến Điện mở cửa dân chủ hóa, với việc trả tự do cho hàng trăm tù chính trị từ 13/1 tới nay, nhà chức trách Việt Nam lại bắt giữ ít nhất 15 nhân vật bất đồng chính kiến và khép án tù đối với 11 người khác.
"Trong khi lãnh tụ dân chủ Miến Điện Aung San Suu Kyi vừa thắng cử trong cuộc bầu bổ sung, thì các nhân vật đấu tranh nổi tiếng nhất của Việt Nam đang mỏi mòn trong các nhà tù, bị quản chế hay bị cải tạo".
Và nhất là "trong khi Miến Điện cấp visa cho phóng viên nước ngoài và nới lỏng quản lý báo chí trong nước, Việt Nam tiếp tục kiểm soát chặt các nhà báo trong nước và nước ngoài, chặn Facebook và các website "nhạy cảm" khác, khiến tổ chức Phóng viên không Biên giới xếp nước này vào vị trí cuối bảng trong số các nước Đông Nam Á trên danh sách Tự do báo chí 2011-2012."
Nếu tính cả 179 quốc gia trên toàn cầu, thì Việt Nam xếp thứ 172, chỉ trên có Trung Quốc hai nấc.

Ông Phil Robertson, phó giám đốc khu vực Á châu của tổ chức Human Rights Watch, nói: "Việt Nam bắt đầu nhận thấy rằng với việc trấn áp của mình, họ đã khiến người ta so sánh một cách bất lợi với Miến Điện trong vai trò quốc gia vi phạm nhân quyền nghiêm trọng nhất khối Asean".
'Bàn tay sắt'Tác giả Dustin Roasa nhận xét rằng chính sách bàn tay sắt đã được Đảng Cộng sản Việt Nam áp dụng để cầm quyền từ sau năm 1975. 

"Trong quá khứ, Việt Nam sử dụng vị thế của mình trong khối Asean để hối thúc Miến Điện thay đổi. Nay, Miến Điện chuyển biến nhanh hơn Việt Nam." 

GS Nguyễn Mạnh Hùng, ĐH George Mason, Hoa Kỳ 

"Thế nhưng những năm tháng cô lập vì Chiến tranh lạnh và sự thiếu vắng phong trào đối lập trong nước, bên cạnh tâm lý hối lỗi về chiến tranh của phương Tây và cảm tình của phe cánh tả quốc tế... khiến cho ít người để ý tới hồ sơ nhân quyền tồi tệ của Việt Nam."

Ông Roasa, người bị chính quyền Việt Nam cấm nhập cảnh vì viết nhiều bài về bất đồng chính kiến, cho rằng kể từ khi Việt Nam bắt đầu mở cửa về kinh tế thì cộng đồng quốc tế cũng chủ yếu chú trọng các thành quả kỳ diệu về kinh tế của Việt Nam mà quên đi các lĩnh vực khác.

"Việt Nam đã chuyển biến từ chỗ một trong những nước nghèo nhất thế giới trong thập kỷ 1980, với thu nhập bình quân đầu người dưới 100 đôla/năm, lên tới chỗ thu nhập khoảng 1.130 đôla/người/năm vào cuối 2010." 

Tác giả bài báo cũng nhận xét rằng hàng triệu người nước ngoài đang thăm viếng và sinh sống ở Việt Nam chưa bị ảnh hưởng của các hạn chế hội họp và ngôn luận mà người Việt Nam phải gánh chịu, vì thế hình ảnh của Việt Nam chưa bị phá hỏng.

Thế nhưng "trái với bề ngoài cởi mở, ban lãnh đạo hiện thời của Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn bảo thủ về chính trị như từ ngày thống nhất đât nước". 

Bài báo liệt kê các vụ bị gọi là trấn áp bất đồng, như Khối 8406, các nhân vật hoạt động tôn giáo không đồng chính kiến, và cả những người theo dân tộc chủ nghĩa đang kêu gọi Việt Nam đứng lên đương đầu với Trung Quốc.

"Cho dù gặp hiểm nguy, các nhà đấu tranh ở Việt Nam vấn tiếp tục lên tiếng về đa nguyên chính trị, về tham nhũng, và tự do ngôn luận - để rồi bị bắt và bỏ tù hay phải đi tỵ̣ nạn chính trị." 

Ông Dustin Roasa nói những gì đang xảy ra tại Miến Điện có lẽ sẽ giúp ích cho những người cổ súy dân chủ ở Việt Nam, vì các thay đổi ở Miến Điện đang thách thức cách suy nghĩ cũ của cộng đồng quốc tế về Việt Nam, đẩy chủ đề nhân quyền lên hàng đầu. 

Hàng chục nhân vật bất đồng chính kiến đã bị bỏ tù trong thời gian gần đây 

Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên gia về bang giao quốc tế tại Đại học George Mason, Hoa Kỳ, nói: "Lãnh đạo Việt Nam đang theo dõi diễn tiến ở Miến Điện một cách chặt chẽ, và họ lo ngại". 

"Trong quá khứ, Việt Nam sử dụng vị thế của mình trong khối Asean để hối thúc Miến Điện thay đổi. Nay, Miến Điện chuyển biến nhanh hơn Việt Nam." 

Tính toán sai?Các phân tích gia cho rằng lãnh đạo ở Hà Nội dường như đã đi nước cờ sai. 

Trước đây, quan ngại về nhân quyền ở Miến Điện từng đe dọa uy tín của Asean nên Việt Nam và các nước khác tìm cách thuyết phục chính quyền quân sự nơi đây thay đổi.

  Thế nhưng họ không ngờ rằng lại có cú xoay chuyển bất ngờ bằng cuộc cải cách mạnh mẽ hiện nay. 

Theo tác giả bài viết trên Foreign Policy, trong khi Miến Điện ngày càng rời xa hình ảnh quốc gia quân phiệt, Việt Nam lại lo ngại bị quốc tế đổ dồn vào xem xét. 

Giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Australia nhận xét: "Nếu Miến Điện cải thiện nhân quyền và được quốc tế tưởng thưởng thì Việt Nam cũng sẽ phải đáp ứng được các yêu cầu tương tự". 

Ông Thayer cho rằng các lãnh đạo Việt Nam cũng đang lo mất đi vị thế trung gian giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. "Việt Nam đang lo lằng Miến Điện sẽ trở thành ngôi sao của khối Asean". 

Nỗi lo lắng này có thể sẽ mang lại cho những người quan tâm tới nhân quyền ở Việt Nam một đòn bẩy mới để vận động.

"Nếu Miến Điện cải thiện nhân quyền và được quốc tế tưởng thưởng thì Việt Nam cũng sẽ phải đáp ứng được các yêu cầu tương tự." 

Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhận được nhiều phần thưởng vốn dành để khuyến khích các quốc gia độc tài thay đổi: nào là thẻ hội viên Tổ chức Thương mại Thế giới, nào là cải thiện quan hệ́ ngoại giao, thỏa thuận thương mại ưu đãi..., nhưng lại không phải đưa ra các cải thiện nhân quyền như đòi hỏi.

"Nếu như Việt Nam lo lắng sẽ bị bỏ lại sau các nước Đông Nam Á khác thì Hoa Kỳ và châu Âu... cần nắm lấy cơ hội này để gây áp lực bền bỉ và cứng rắn mà trong quá khứ họ chưa làm được." 

Cây bút Dustin Roasa cũng cho rằng mối lo của ban lãnh đạo Việt Nam trong lĩnh vực chủ quyền tại Biển Đông, vốn dẫn tới việc thảo luận hợp tác quân sự với Hoa Kỳ, có thể giúp gây áp lực với Hà Nội về nhân quyền. 

"Chính phủ Việt Nam đang gặp áp lực từ chính người dân đòi phải đứng lên đương đầu với kẻ thù lịch sử là Trung Quốc, và hậu thuẫn quân sự của Hoa Kỳ có thể giúp hải quân Việt Nam trở nên một đối thủ mạnh ở Biển Đông." 

Một trong các vấn đề của tiến trình chính trị ở Việt Nam, theo bài báo, là phong trào dân chủ ở trong nước này chưa được quốc tế chú ý tới nhiều như ở Miến Điện, Tây Tạng hay Trung Quốc, cho dù các thành viên ở trong tình trạng tương tự như ở các nước khác.

"Miến Điện cho thấy rằng khó có thể đoán trước được các chính thể sẽ thay đổi bao giờ và như thế nào," ông Roasa bình luận.

Thế nhưng, ông nói với các thay đổi hiện tại ở Miến Điện, đã tới lúc chủ đề nhân quyền phải chiếm vị trí trọng tâm trong quan hệ của phương Tây với Việt Nam.

Nguyên tác

Nearly four decades after the end of the Vietnam War, America's former foe is seen globally as a success story. It boasts a booming economy, a growing middle class, and thriving tourism and manufacturing industries. But as political reforms transform Burma, Vietnam is in danger of becoming something else: the most repressive country in Southeast Asia. This week, prosecutors at a court in Ho Chi Minh City charged three Vietnamese bloggers for "conducting propaganda against the state," the latest in a series of arrests designed to silence a growing opposition movement.

 As Burma liberalizes, Vietnam continues to crack down on dissent. Since January 13, when the Burmese junta released hundreds of political prisoners in a major amnesty, the Vietnamese security forces have arrested at least 15 political dissidents and sentenced a further 11 to prison. With Aung San Suu Kyi fresh from an election victory and ready to take her seat in parliament, Vietnam's most prominent opposition figures languish in jail, under house arrest, or in reeducation camps (yes, those are still in use). And as Burma issues visas to foreign correspondents and loosens the muzzle on its domestic press, Vietnam continues to tightly control foreign and local journalists and block Facebook and other "sensitive" websites, prompting Reporters Without Borders to rank it last among Southeast Asian countries in its 2011-2012 Press Freedom Index. By way of comparison, Vietnam is only two spots ahead of China, ranking 172nd out of 179 countries overall.

"Vietnam is starting to recognize that by continuing its crackdown on rights, it invites unwelcome comparisons with Burma as the worst human rights abuser in ASEAN [the Association of Southeast Asian Nations]," said Phil Roberson, deputy Asia director of Human Rights Watch.

Political repression is not new in Vietnam. Since the fall of Saigon in 1975, the Communist Party has ruled with an iron fist. But years of Cold War isolation and the lack of an organized domestic opposition -- not to mention the West's feelings of guilt from the war and lingering ideological sympathy for Hanoi among parts of the left -- meant few cared to notice the country's poor human rights record. When the government opened up the economy in the 1990s, foreign investors and expatriates began pouring in, and since then international attention has focused largely on Vietnam's economic miracle. The country went from being one of the poorest in the world in the mid 1980s, with a per capita income below $100, to an Asian Tiger with rapid growth and a per capita income of $1,130 by the end of 2010. To the outside world, which heralded the government's economic reforms, the country looked to be firmly on the path of post-Cold War liberalization chosen by many countries in the former Soviet bloc. It hasn't hurt the government's image that the millions of foreigners visiting and living in Vietnam are largely untroubled by the restrictions on speech and assembly that are an everyday reality for Vietnamese.

Despite this façade of liberalization, the Communist Party's current core leadership is as politically conservative as any since reunification. Headed by a handful of officials including Prime Minister Nguyen Tan Dung and President Truong Tan Sang, this inner circle has mercilessly cracked down on Bloc 8406, a homegrown pro-democracy movement styled on Czechoslovakia's Charter 77. Founded in 2006, the group attracted thousands of public supporters -- and likely many more in private -- before the government decapitated it by throwing dozens of organizers in jail. In addition, the authorities have targeted religious leaders, including Buddhist monks and Catholic priests, for advocating greater religious tolerance, and they have also in recent years harassed and imprisoned Vietnamese nationalists calling for the country to stand up to China. Still, in spite of the risks, Vietnamese activists continue to speak out about political pluralism, corruption, and free speech -- and end up in prison or as political refugees.

The Burmese thaw might prove to be their greatest gift. The changes there should challenge myopic thinking about Vietnam among the international community and bring human rights to the fore. No less than the Vietnamese leadership fears this happening, according to long-time observers of the country. "The leadership is following developments in Burma closely, and it is worried," said Nguyen Manh Hung, an expert on Vietnamese foreign policy at George Mason University. "In the past, Vietnam used its role in ASEAN to push Burma to change. But now, Burma is moving faster than Vietnam." The leadership in Hanoi appears to have miscalculated: Previously, concerns about human rights in Burma were a drag on ASEAN's international legitimacy, so Vietnam and others discreetly asked the junta to shape up. What they didn't bargain for, though, was a 180-degree turn and the resulting drastic reform. With Burma looking less and less like a police state, Hanoi fears unwanted scrutiny. "If Burma improves on human rights and gets rewarded, Vietnam would need to meet the same standards," said Carl Thayer, a Vietnam expert at the Australian Defense Force Academy. The Vietnamese leadership also fears losing its role as ASEAN's key mediator between the United States and China. "Vietnam is worried that Burma is becoming the darling of ASEAN," Thayer said.

These fears provide those concerned about human rights in Vietnam with something that has been in short supply in recent years: leverage. The Communist Party long ago reaped the rewards normally offered to isolated authoritarian regimes as incentives to change -- World Trade Organization membership, improved diplomatic relations, and preferential trade deals -- without making the substantive concessions on human rights that are customarily required. But as Vietnam worries about being left behind in south-east Asia, the U.S. and European governments, which profess to care about political reform in Vietnam, should take advantage and apply the consistent and firm pressure that has been lacking in the past.

As the Vietnamese leadership grows more and more concerned about Chinese intentions in the region, in particular about competing territorial claims over resource-rich islands in the South China Sea, it has begun discussions with the Obama administration about military cooperation. This is a natural opportunity to press the Vietnamese on human rights, and U.S. officials have been saying the right things so far. "There's certain weapons systems that the Vietnamese would like to buy from us or receive from us, and we'd like to be able to transfer these systems to them. But it's not going to happen unless they improve their human rights record," Senator Joe Lieberman said after visiting Hanoi with Senator John McCain in January. The Vietnamese leadership is facing pressure from its own people to stand up to its historic enemy China, and American military backing would make Vietnam's navy a much more credible adversary in the South China Sea.

But if Burma has shown anything, it's that international attention from activists, journalists, and human rights groups is essential in holding Western governments to account for these sorts of promises about human rights. Burma would not have received premature rewards without accompanying reforms; the international uproar would have been too great. In addition, Aung San Suu Kyi has spoken numerous times -- as have countless other dissidents around the world -- about the moral authority conferred upon their causes by support from the international public.

The problem with the Vietnamese pro-democracy movement is that it has not captured the international imagination like Burma, Tibet, or China -- despite its members advocating similar positions and making comparable personal sacrifices. "We don't have any leaders that have won the Nobel Peace Prize like the Dalai Lama or Aung San Suu Kyi. These are voices with international influence," said Nguyen Quan, a Vietnamese-American doctor whose brother, Nguyen Dan Que, is a prominent activist who has spent more than 30 years in prison and is now under house arrest. Nguyen Quan represents the movement abroad in meetings with foreign governments, an often Sisyphean task. "We have to work very hard to get people to pay attention. People still don't want to talk about Vietnam because of the war. But the more we talk, the more we are exposing the abuses of the Vietnamese government," he said. Two U.S. Congressmen nominated Nguyen Dan Que for the Nobel Peace Prize this year.

Burma has also shown that predicting how and when regimes will change is a fool's game. But if modern history is any guide, the Vietnamese people have shown that they are fully capable of standing up to oppression. The current government was reminded of this during unprecedented events in January. Outside the northern coastal city of Haiphong, a fish farmer led an armed insurrection against local authorities who attempted to confiscate his land after his lease expired (private ownership of property is not permitted in Vietnam). He became a national hero, and in a dramatic turn of events the central government and state-controlled press, which initially criticized the farmer, came to his defense. Next year, similar leases are set to expire throughout the country, potentially affecting thousands of poor villagers. "This is a ticking time bomb," Thayer said.

Thus far, the Communist Party has been adept at navigating such time bombs -- and shaping the narrative of contemporary Vietnam into one of economic success and political stability. But with the changes wrought by Burma's turnaround, and the Vietnamese Communist Party's parallel crackdown on its critics, the time has come for human rights to finally take center stage in the West's dealings with Vietnam. The country's pro-democracy movement -- embattled but emboldened by years of persecution -- says it is ready to tell its story to the world. Nguyen Quan, who is in regular contact with his dissident brother Nguyen Dan Que, recalled a conversation the two had recently. "He told me that things are different now. People aren't afraid like they were 10 years ago. More and more young people are getting involved," he said. "The more they arrest people, the stronger and bigger the movement becomes."